در حبس وفات كرد . شيعه گفتند مسموم بود « 1 » و او را به كنار جسر بردند و با خلق بغداد نمودند تا بديدند كه بر اندام‌هاى او زخمى نيست و او را به مقابر « 2 » [ قريش ] دفن كردند . و پسر او علىّ بن موسى الرّضا به مدينه بود تا آنگاه كه مأمون او را به خراسان برد و او را قصه معروفست و به طوس وفات كرد و گفتند مسموم بود و آنجا او را دفن كردند . و چون خلفا جهت دعوى امامت تتّبع اين جماعت مىكردند اولاد اسماعيل متوارى شدند و از مدينه برفتند بر جانب عراق و خراسان و بعضى بر جانب مغرب . و اسماعيليان گفتند اسماعيل پنج سال بعد از جعفر زنده بود و او را در بازار بصره ديدند كه مقعدى « 3 » برو سؤال كرد ؛ اسماعيل دست او بگرفت و او درست شد و برپاىخاست و با او برفت و نابينائى را دعا كرد بينا شد . و چون اسماعيل وفات كرد پسر او محمّد بن اسماعيل كه در روزگار جعفر بزرگ بود « 4 » و از موسى به سنّ بزرگتر بود « 5 » بر جانب جبال برفت و به رىّ آمد و از آنجا به دماوند به ديه سمله . و محمّدآباد در رىّ منسوب به اوست . و او را فرزندان بودند متوارى به خراسان و بر جانب قندهار كه از ولايت سندست برفتند و آنجا متوطّن شدند . و داعيان اسماعيليان در ولايت‌ها افتادند و به مذهب خود مردم را دعوت كردند تا خلق بسيار دعوت ايشان قبول كردند . و از آن جانب علىّ بن اسماعيل من نجا براسه « 6 » بر خواند و متوجّه جانب شام و مغرب شد و چون او طالب امامت نبود و كسى نيز متابعت او نكرد آنجا ظاهر شد و از پشت او فرزندان ظاهر شدند و هنوز هستند . و جماعت اسماعيليان را رؤسا پديد آمد و مقالت را شرح و بسطى بدادند و گفتند هرگز عالم بىامامى نبودست و نباشد و هركس كه امام باشد پدر او امام بوده باشد و پدر پدر او [ و ] هلمّ جرّا « 7 » تا به آدم عليه السّلام ؛ و بعضى گويند تا به ازل از جهت آنك به قدم عالم گويند . و همچنين پسر امام امام باشد و پسر پسر او و هلم جرّا تا به ابد ، و ممكن نباشد كه امام وفات كند الّا بعد از آنك پسر او را كه بعد ازو امام خواهد بود ولادت بوده باشد يا از

--> ( 1 ) - بود : به معنى « شد » به كار رفته است . ( 2 ) - كلمهء « قريش » در هيچ‌يك از نسخ نيست و واضح است كه بدون آن عبارت لغو است . ( مص ) ( 3 ) - مقعد : زمينگير ، فلج . ( 4 ) - يعنى مسنّ بود . ( 5 ) - ولادت امام موسى الكاظم در سنه 128 بود و ولادت محمد بن اسماعيل به تصريح دستور المنجّمين 334 در سنهء 121 . پس معلوم مىشود محمد بن اسماعيل هفت سال از عمّ خود امام موسى الكاظم بزرگتر بوده است . ( 6 ) - من . . . هركسى سر خود را نجات داد [ سود برده است ] . ( 7 ) - هلمّ جرّا : اصطلاحى است به معنى « به همين قياس » يا « همين‌طور حساب كن » .